امین اکبری نسب که این روزها مشغول بازبینی آثار بخش کودک و نوجوان بیست و نهمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان است، گفت: تغییرات ایجاد شده در این دوره از جشنواره باعث مستقل شدن جشنواره تئاتر استان تهران و تنوع در آثار شده است.
به گزارش Specialized Association for Children and Media به نقل از حوزه هنری امین اکبری نسب در گفتوگو با روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی گفت: روز گذشته ۷ اثر نمایشی به صورت حضوری مورد بازبینی قرار گرفت و اگرچه نیاز است برای جمعبندی دیگر آثار را هم به تماشا بنشینیم اما نکته مهم بیست و نهمین جشنواره تئاتر استان تهران اضافه شدن بخشهایی چون «کودک و نوجوان» به این رویداد است.
وی با اشاره به اینکه جشنواره تئاتر استان رویدادی روتین و سالانه است که در همه استانها برگزار میشود اظهار کرد: جشنواره تئاتر استان تهران در بیست و نهمین دوره خلاقیتی داشته که جای دست مریزاد دارد چراکه تنوعی که به جشنواره داده شده باعث شده گونهها، نگاهها و اشکال و سبکهای مختلف اجرایی در قالب این رویداد ارائه شود و جشنواره تئاتر استان تهران جشنوارهای مستقل شود و از سویی دیگر ماحصل آن به رویدادها و جشنوارههای دیگر راه یابد.
وی ادامه داد: آثار برتر بخش کودک و نوجوان جشنواره تئاتر استان تهران میتواند وارد جشنواره بینالمللی تئاتر کودک و نوجوان شوند و انگیزهای برای کسانی که در شهرستانهای استان تهران فعال هستند و دسترسی کمتری نسبت به هنرمندان استان تهران دارند، ایجاد کند.
اکبری نسب از ادامهدار بودن این جریان اظهار امیدواری کرد و افزود: امیدوارم در دورههای بعد جشنواره تئاتر استان تهران با تغییر افراد، بخشهای جشنواره دگرگون نشود.
چالشها و معضلات تئاتر کودک و نوجوان
عضو هیئت بازبینی بخش کودک و نوجوان جشنواره تئاتر استان تهران که مدیریت تالار هنر را نیز برعهده دارد، در خصوص مسائل و معضلات این حوزه تشریح کرد: در بحث تئاتر کودک و نوجوان با چند مسئله موجه هستیم. اول آنکه ما در حوزه نمایشنامه کودک و نوجوان دچار ضعف زیادی هستیم. ما هم در عرصه ترجمه و هم تولید نمایشنامههای ایرانی برای تئاتر کودک و نوجوان با خلأ مواجه هستیم. تئاتر کودک و نوجوان به چند بخش تقسیم میشود که یک بخش خردسال، یک بخش کودک است و بخش نوجوان و ما خیلی آدمهای متخصصی که صرفا کار نوجوان تولید کنند یا فقط نمایش کودک اجرا کنند، نداریم. فعالیت در هر یک از این بخشها نیازمند شناخت آن مقطع سنی، نیازها و خواستهها، عواطف و آگاهی نسبت به ابعاد روانشناختی آن گروه سنی است و ما در شرایط کنونی این کمبود را به شدت احساس میکنیم.
وی تاکید کرد: در حوزه تئاتر نوجوان، آثاری که نوشته میشود و حتی به اجرا در میآید، بسیار کم است. در بیشترین سالنهای نمایشی کشور بحث تئاتر خردسال و کودک مطرح است و کمتر به نمایش نوجوان اهمیت داده میشود. حتی در سالنهای حرفهای تهران چون تالار هنر و سالنهای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، آثار ویژهای که برای نوجوانان تولید شود، خیلی کم است. من فکر میکنم جا دارد که این اتفاق بهتر رقم بخورد و تحقق این امر نیازمند برگزاری نشستهای تخصصی و پژوهشی و تشویق به تولید متن است.
اکبری نسب اولین معضل تئاتر کودک و نوجوان را متن دانست و افزود: ما در ارزیابی تولیدات نمایشی کودک و نوجوان جشنواره تئاتر استان تهران هم میدیدیم که تئاترها استخوانبندی درستی ندارند و متون ضعیفی دارند.
وی بیان کرد: در تولید تئاتر کودک و نوجوان، اولین هدف ما بحث ما آموزش است یعنی کودک یا خردسال یا نوجوان قرار است چیزی را بیاموزد و ما آیندهای برای او رقم بزنیم و مسیری را طراحی کنیم.
عضو هیئت بازبینی بخش کودک و نوجوان جشنواره تئاتر استان تهران همچنین تاکید کرد: ما نمایش را میبینیم تا در دل آن واقعیت را دریابیم و در تئاتر کودک و خردسال هم قرار است ما فرهنگسازی داشته باشیم و با دیدن یک نمایش مسیری برای مخاطب ما روشن شود بنابراین اگر مسیر را غلط نشان دهیم آینده او که آینده یک مملکت است بر هم میخورد.
وی گفت: کسانی که در راس مدیریت تئاتر کشور هستند اگر به لحاظ مادی و معنوی حمایت داشته باشند، آثار فاخری تولید کرد که اثر مثبتی روی کودکان و نوجوانان که آیندهسازان این کشور هستند، بگذارند.
اکبری نسب بیان کرد: مسئله دیگر تئاتر کودک و نوجوان این است که ما باید بهروزشدگی را در اجراها ببینیم. خیلی از تئاترها همچنان در فضای گذشته ارائه میشود در حالیکه تئاتر در دنیا مسیری را پیش برده و ما میتوانیم با مطالعه آن به شکلهای اجرای نوتر، فضاهای اجرایی جدیدتر و حتی خلاقیتها دست پیدا کنیم. در تئاتر کودک و نوجوان خلاقیت اهمیت ویژهای دارد و میتواند تاثیر مثبتی بر مخاطب بگذارد.
او یکی از معضلات تئاتر کودک و نوجوان را هزینههای تولید دانست و افزود: بسیاری از کارگردانان بخاطر هزینهبردار بودن تولیدات نمایشی به اجرای آثار دمدستی و تکراری روی میآورند و همین امر کیفیت آثار را تنزل داده است.
اکبری نسب با اشاره به اینکه ما در بحث نشستهای پژوهشی و تخصصی ضعیف هستیم، اظهار کرد: در حوزه تئاتر دانشگاهی و آکادمیک هم خیلی کم در زمینه تئاتر کودک و نوجوان کار کردهایم و جا دارد در دانشگاهها بخشی برای پژوهش و نشست در نظر گرفته شود و اساتید بزرگ دنیا درباره تئاتر کودک و نوجوان بررسی شود تا آثار رو به جلوتری تولید شود.
وی در ادامه سخنانش به ضرورت توزیع امکانات اجرایی و استفاده از متریالهایی که در تئاتر کودک و نوجوان استفاده میشود و در جذب مخاطب تاثیرگذار است، تاکید کرد و افزود: کودک وقتی اثری را میبیند، ضمن اهمیت محتوا، بحث فیزیکال و جذابیتهای بصری هم برایش اهمیت پیدا میکند و از همین نظر توجه تولیدکننده به این موارد هم ضروری است.
هنرمندان تخصصی تربیت شوند
اکبری نسب در بخش دیگری از سخنانش یادآور شد: هنرمند برای اینکه از طریق هنر ارتزاق میکند گاه مجبور میشود برای رفع نیازهای اقتصادی به تئاتر کودک و نوجوان روی آورد و این جزو معضلات حوزه تئاتر کودک و نوجوان است چراکه این فضا کاملا تخصصی است و باید هنرمندان تخصصی تربیت شوند که در این حوزه کار کنند و این هم از وظایف دانشگاهها است.
درسی برای تئاتر کودک و نوجوان نداریم
وی همچنین افزود: من مدرس دانشگاه هستم و آنچه برایم آزاردهنده است این است که ما در دانشگاههایمان حتی واحد درسی برای تئاتر کودک و نوجوان هم نداریم، جز یک درس دو واحدی اختیاری اما جا دارد که واحدهایی هم برای تئاتر کودک و نوجوان در نظر گفته شود و حداقل چند واحد برای آشنایی عملی و تئوری با آن در دانشگاهها و مراکز آکادمیک تدریس شود.
اکبری نسب با یادآوری اینکه رشته تئاتر عروسکی مختص کودک و نوجوان نیست تصریح کرد: ما سالن تخصصی برای نمایش عروسکی نداریم و این هم جزو معضلات تئاتر امروز ما است. در تئاتر کودک و نوجوان ما فقط تالار هنر را داریم و من فکر میکنم سالنهای خصوصی هم باید پای کار بیایند تا ظرفیتی برای تولید و اجرای بهتر ایجاد شود.
وی در خصوص اهمیت نگاه تخصصی به تئاتر کودک و نوجوان تاکید کرد: نباید فراموش کنیم که تئاتر کودک و نوجوان میتواند مسیر زندگی کودکان سرزمینمان را تغییر دهد و محتوای نمایش کودک و نوجوان میتواند یک کودک یا نوجوان را در مسیر زندگیاش به کمال برساند یا با محتوای نادرست، کودک و نوجوان ما را از مسیر درست خارج کند.
اکبری نسب افزود: ما در بحث نوجوان هم معضلاتی داریم که نمیتوانیم به آنها بپردازیم و اثری هم تولید نمیشود که مشکلات آنها را مطرح کنیم. نوجوانی مقطع مهمی است، نوجوانی از یک مسیر به مسیر دیگر رفتن است، نوجوانی از کودکی به بلوغ رسیدن است و ما با تئاتر میتوانیم بخشی از معضلات را برای نوجوان کم کنیم. بر همین اساس همین که به او کمک کنیم تا در مسیر درست قرار گیرد و از معضلات فاصله بگیرد، کار مهمی انجام دادهایم.
وی در پایان تاکید کرد: امیدوارم این حمایتها برای تئاتر کودک و نوجوان از سوی مدیران ارشد اتفاق افتد و بچههای این حوزه مشکلات را کنار بگذارند و با همدلی کار کنند و همدیگر را پوشش دهند، چراکه کار بسیار مهمی را انجام میدهند.